Józef Piłsudski Autor: prof. Wojciech Roszkowski
Swoisty antykult Józefa Piłsudskiego w czasach komunistycznych oddaliły naszą wyobraźnię od tej postaci. Są w niej dość powierzchowne na ogół oceny i emocje, a stosunkowo mało wiedzy. Tymczasem jak mało który wybitny polityk polski Piłsudski zasługuje na pogłębione poznanie. Wielkie talenty polityczne łączą się bowiem w tej postaci ze wszystkimi skomplikowanymi sprawami polskimi przełomu XIX i XX wieku. Miejsce urodzenia w 1867 roku – dwór w Zułowie na Wileńszczyźnie, zwany dziś Zalavas – szlacheckie pochodzenie i socjalistyczna młodość, polski socjalizm niepodległościowy (a więc antyrosyjski), syberyjskie zesłanie i działalność konspiracyjna w PPS – to zaledwie wstęp do tej niezwykłej biografii.
Wyjątkowa energia i pomysłowość cechowała Piłsudskiego przez całe życie. Aresztowany w 1900 roku w warszawskiej Cytadeli, zbiegł z więziennego szpitala do Galicji, gdzie kontynuował działalność niepodległościową. Był i w Londynie, i w Tokio. Kierował Organizacją Bojową PPS, dokonując wywłaszczeniowego zamachu na rosyjski pociąg pod Bezdanami. Założył w Galicji Związek Walki Czynnej i dowodził drużynami strzeleckimi, ćwiczącymi wojskowe rzemiosło w perspektywie nadciągającej wojny.
Po jej wybuchu usiłował bez powodzenia wzniecić antyrosyjskie powstanie w Kongresówce, kierując akcją I Kompanii Kadrowej. Kiedy Naczelny Komitet Narodowy utworzył Legiony Polskie u boku armii austro-węgierskiej – dowodził ich Pierwszą Brygadą. Każdy prawie Polak zna jej pieśń My, Pierwsza Brygada... [...] Cały tekst: https://bn.org.pl/projekty/aleje-niepodleglosci/tworcy-niepodleglosci/jozef-pilsudski/